Эрүүл мэндийн яам - Монгол улсын засгийн газар
ЭХ ОРОНДОО НҮДНИЙ ТОРЛОГ ШИЛЭНЦРИЙН МЭС ЗАСЛЫГ АМЖИЛТТАЙ ХИЙЖ БАЙНА.   ЭМЯ     “Ариутгалын төв тасаг, нян судлалын лабораторийг шинэчлэн засварлажээ     ЭМЯ     Төрийн дээд одон медалиар шагнагдлаа     ЭМЯ     Төрийн тусгай албан хаагчдын нэгдсэн эмнэлгийг Монгол улсын ерөнхийлөгчийн зарлигаар “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон”-гоор шагнагдлаа.     ЭМЯ    ХАЛДВАРТ СААГИЙН ЭСРЭГ ИДЭВХИГҮЙЖҮҮЛСЭН ВАКЦИНЫГ ДАРХЛААЖУУЛАЛТАД НЭВТРҮҮЛЭХ СУРГАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
Эрүүл мэндийн салбарт хийгдэж буй бүтээн байгуулалтын ажлуудаас танилцууллаа

Эрүүл мэндийн салбарт хийгдэж буй бүтээн байгуулалтын ажлуудаас танилцууллаа

Засгийн газраас 2019 оныг “Иргэн төвтэй төрийн үйлчилгээний жил” болгон зарласны дагуу Засгийн газрын үйл ажиллагааг сурталчлан таниулах нээлттэй өдөрлөгийг Д.Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулж байна. Уг өдөрлөгт Эрүүл мэндийн яамнаас оролцож, эрүүл мэндийн салбарт хийгдэж байгаа бүтээн байгуулалтын ажлуудаас олон нийтэд танилцууллаа. Эрүүл мэндийн Сайд Д.Сарангэрэл “Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт царцаагдсан бол зогссон барилга нэг ч үгүй болсон. Хөдөлж байгаа хурд нь янз янз байгаа ч бүгд хөдөлсөн гэдгийг хэлье. Өнөөдрийн нээлттэй өдөрлөгт бид таван макет тавьсан. Үүнээс хоёр нь ажил хэрэг болсон. Тодруулбал, Анагаахын шинжлэх ухааны сургуулийн Монгол Японы хамтарсан эмнэлэг, мөн Үндэсний оношилгооны төв ашиглалтад орсон. Одоо 2019 онд хоёр том эмнэлэг ашиглалтад орно. Тухайлбал, 2010 оноос хойш баригдаж байгаа 300 ортой төрөх эмнэлэг, 160 ортой төрөх эмнэлэг, 140 ортой хүүхдийн эмнэлэгийн гүйцэтгэл 90 хувьтай бөгөөд энэ оны арванхоёрдугаар сард ашиглалтад оруулна. Мөн Түлэнхийн төв маань энэ оны арванхоёрдугаар сард ашиглалтад орно. Энэ эмнэлэг ашиглалтад орсноор бид арьсны донортой болно. Олон улсын түвшинд хийдэг эмчилгээ, арьсны мэс заслыг хийх боломжтой болно. Монгол Улсын түүхэнд ерөөсөө байгаагүй эмнэлэг СХД-т сүндэрлэнэ. Энэ эмнэлэгн 200 ортой бөгөөд гурав дахь шатны тусламж үйлчилгээ үзүүлнэ. Өөрөөр хэлбэл, нарийн мэргэжлийн тусламж, төрөх, мэс засал гээд бүгдийг үзүүлнэ. Ирэх оны улсын төсөвт 4 том бүтээн байгуулалтын төсвийг суулгахаар ажиллаж байна. Нэг нь 120 ортой сүрьеэгийн эмнэлэг, нөгөө нь Зүрхний төв, Хавдрын томоохон хэмжээний үндэсний төв барих, мөн эрхтэн суулгуулах мэс заслын төв гэсэн 4 том бүтээн байгуулалтыг хийнэ. Мэдээж өндөр өртөгтэй байгуулагдах учраас улсын төсөв, концесс, олон улсын төсөл хөтөлбөрт хамруулж байгуулахаар бид төлөвлөж ажиллаж байна. Түүнээс гадна өнгөрсөн хугацаанд бид эх орондоо эмчилдэггүй байсан 39 өвчнийг 26 болгож бууруулж чадсан. Хамгийн сүүлд гэхэд ЭХЭМҮТ-ийн эмч хамт олон зүрхний таславч хоорондын цоорхойг дурангаар нөхөх мэс заслыг амжилттай хийлээ” гэв. Цаашид яам, агентлагууд хуваарийн дагуу ажлаа тайлагнаж иргэдэд төрийн зарим үйлчилгээ үзүүлнэ.Тухайлбал Эрүүл мэндийн яам 9 сарын 18-нд Сүхбаатарын талбайд 10-16 цагийн хооронд иргэдэд үйл ажиллагаагаа танилцуулахаас гадна Төрөлжсөн мэргэшлийн эмчийн үзлэг, оношилгоо, эх, хүүхдийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ, хүүхдийн хараа, чих, хамар, хоолой зэрэг эмнэлгийн тусламж үйлчилгээг үзүүлнэ
Этиенн Круг: Осол, гэмтлийг бууруулахад салбар хоорондын хамтын ажиллагааг сайжруулах нь чухал

Этиенн Круг: Осол, гэмтлийг бууруулахад салбар хоорондын хамтын ажиллагааг сайжруулах нь чухал

Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын Женев дэх Эрүүл мэндийн нийгмийн үзүүлэлтүүдийн асуудал хариуцсан захирал Этиенн Круг-ээр ахлуулсан зөвлөх баг Монгол Улсад 2019 оны 09 дүгээр сарын 16-20-ны өдрүүдэд осол гэмтлээс сэргийлэхэд салбар хоорондын хамтын ажиллагаа, ажил үүргийн хуваарилалт болон нэгдсэн зохицуулалтын талаар мэргэжил арга зүйн дэмжлэг үзүүлэхээр ирсэн юм. Түүнийг өнөөдөр Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл хүлээн авч уулзлаа. Сайд хэлсэн үгэндээ Манай улсын хүн амын 38%-ийг 18 хүртэлх насны хүүхэд эзэлж байгаа нь ирээдүйн манай улсын хөгжлийн гол нөөц тулгуур билээ. Гэтэл 2018 онд осол, гэмтлээр 375 хүүхэд нас барсан нь нийт нас баралтын 14 хувийг эзэлж, жилд 52 хүүхэд нас барж байна. Энэ нь НЭГ АНГИ-ийн хүүхдээс их байгааг онцлоод осол, гэмтлийг бууруулахад салбар хоорондын хамтын ажиллагааг үр дүнтэй зохион байгуулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулж байгаад Доктор Этиенн Кругд талархал илэрхийллээ. Доктор Этиенн Круг зөвлөх бол Дэлхийн олон улс оронд охион байгуулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан туршлагатай хүн аж. Айчлалын хугацаандаа 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр “Осол, гэмтлийг бууруулах олон талт хамтын ажиллагаа” уулзалт, 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр “Хүүхдийн хүчирхийллийн эсрэг эрүүл мэндийн салбарын хариу арга хэмжээ, дэмжлэг үзүүлэх ДЭМБ-ын заавар”-ыг танилцуулах хурал болон “Осол гэмтэл, хүчирхийллийн чиглэлээр салбар дундын өндөр түвшин”-ний уулзалтуудыг тус тус зохион байгуулан ажиллах юм.
Халдварт өвчнөөс сэргийлэх, хянах үндэсний хөтөлбөр : “Тэмбүүг устгая”

Халдварт өвчнөөс сэргийлэх, хянах үндэсний хөтөлбөр : “Тэмбүүг устгая”

Халдварт өвчнөөс сэргийлэх, хянах үндэсний хөтөлбөр : “Тэмбүүг устгая” Тэмбүү өвчний одоогийн байдал Дэлхий дахинд: Дэлхий дахинд жил бүр бэлгийн замаар дамжих халдварын 376 сая тохиолдол, үүнд тэмбүүгийн 6.3 сая тохиолдол ДЭМБ-ын тооцооллоор бүртгэгдэж байна. АНУ-ын Засгийн газрын мэдээ 2017 онд АНУ-д 30 гаруй мянган тэмбүүгийн тохиолдол бүртгэгдсэн нь 100,000 хүн амд 9,5 тохиолдол байв. 2016 онд 100,000 хүн амд 8,6 тохиолдол бүртгэгдсэнтэй харьцуулахад 10,5%-аар өссөн байна. Энэ нь 2013 онтой харьцуулахад 72,7%-аар өссөн үзүүлэлт юм. 2013 онд 100,000 хүн амд 5,5 тохиолдол бүртгэгдэж байжээ. Төрөлхийн тэмбүүгийн тухайд 2017 онд 100,000 амьд төрөлтөнд 23,3 бүртгэгджээ. 2016 онд 100,000 амьд төрөлтөнд 16,2 , 2013 онд 9,2 төрөлхийн тэмбүү бүртгэгдсэн нь жил бүр энэ халдвар өссөнийг илтгэж байна. 2013 онтой харьцуулахад 2017 онд төрөлхийн тэмбүүгийн тохиолдол 153,3%-аар өсчээ. Европын холбооны өвчний хяналтын төвийн мэдээ Европын холбооны 27 улсын мэдээгээр 2010 онд тэмбүү өвчин 100,000 хүн амд 4,2 тохиолдол байсан бол 2017 онд 7,1 тохиолдол болжээ. Энэ нь 2010 онтой харьцуулахад 70 хувиар өссөн үзүүлэлт ажээ. 2010 оноос хойш Исланд, Ирланд, Их Британи, Герман, Мальта улсад тэмбүү өвчин 2 дахин өссөн байна. 2007 онд европын холбооны улсуудад төрөлхийн тэмбүү 100,000 амьд төрөлтөнд 3,1 тохиолдол байсан бол 2017 онд 1,1 тохиолдол болж буурсан үзүүлэлттэй харин хүн амын дундах тэмбүүгийн халдвар нэмэгдэж байгааг Европын холбооны өвчний хяналтын төвөөс мэдээлжээ. Европын холбооны Засгийн газрын мэдээллээр 2010 оноос хойш Европ даяар тэмбүүгийн тохиолдол тогтмол нэмэгдэж байна. 2017 онд Европын холбооны орнуудаас гаргасан тайланд тэмбүү өвчин хамгийн дээд хэмжээнд хүрч 33 мянган тохиолдол бүртгэгдсэн нь Европын холбооны тандалтын бүртгэл эхэлсэн хугацааны хамгийн өндөр үзүүлэлт юм. Австралийн Засгийн газрын мэдээ 2013-2017 онд тэмбүү өвчин Австрали улсад 135%-аар өсчээ. 2013 онд 100,000 хүн амд 7,8 тохиолдол байсан бол 2017 онд 18,3 болж нэмэгджээ . Японы Халдварт өвчний үндэсний төвийн мэдээгээр Япон улсад 2012 онд хүн амын дунд 100,000 хүнд тэмбүү өвчин 0,7 тохиолдол байсан бол 2016 онд 3,6 болж 5 дахин өсчээ. 2017 онд Япон улсад сүүлийн 44 жил анх удаа тэмбүүгийн тохиолдол 5770 хүрч 2015 оноос 2 дахин ихэссэн байна. 2012 онд төрөлхийн тэмбүү өвчин 100,000 амьд төрөлтөд 0,4 тохиолдож байсан бол 2016 онд 1,4 болсон байна. 1930-аад онд Америкт анх удаа мэдрэлийн тэмбүү оношлогдсон байдаг.Тэр үед Америкийн Alkepaniгэгч алдартай гангстер тэмбүүгээ эмчлүүлээгүй удсанаас хүндэрч мэдрэлийн хэлбэрт шилжиж зан араншин нь хурц догшин болж зэрлэгшин олон хүний аминд хүрсэн байдаг.Энэ мэтчилэн ноцтой үр дагавартай учраас уг өвчнийг устгах үйл ажиллагааг эрүүл мэндийн яам эхлээд байна. Тэмбүүгийн халдвар нь хүний дархлал хомсдлын вирус /ХДХВ/-ийн халдвар авах эрсдлийг 3 дахин нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ эхээс урагт дамжиж амьгүй төрөх, дутуу төрөх, бага жинтэй төрөх болон нярай цусан үжил, уушгины хатгалгаа, нүдний үрэвслээр өвдөх, төрөлхийн гаж хөгжилтэй төрөх, нярай эндэх зэрэг үр дагавар үүсгэдэг байна. Төрөлхийн тэмбүүгийн улмаас дэлхий дээр жилд 200 сая хүүхэд амьгүй төрөх эсвэл нярай үедээ эндсэн байна. ДЭМБ-га “Бэлгийн замаар дамжих халдварын глобаль стратеги, 2016-2021”-ийг 2016 онд баталж, 2030 он гэхэд гишүүн 194 орны 80 хувьд нь төрөлхийн тэмбүү өвчний тохиолдлыг 100,000 амьд төрөлтөд 50-аас доош бууруулах, 2030 онд дэлхийн хэмжээнд өвчлөлийг 90 хувиар бууруулах зорилт тавьсан. Уг зорилтын хүрээнд бэлгийн замаар дамжих халдвараас сэргийлэх зөвлөгөө өгөх, зан үйлийг өөрчлөх, халдварыг үнэн зөв оношлох, гүйцэд эмчлэх, хянах, хавьтлыг тогтоон оношилгоо эмчилгээнд хамруулах, вакцин, бусад биобэлдмэлийг шинээр гаргах инновацийг дэмжих зэрэг арга хэмжээг хэрэгжүүлэхээр тусгасан байна. Монгол улсад: 2018 онд улсын хэмжээнд 27 төрлийн 42074 халдварт өвчний тохиолдол бүртгэгдэж, өмнөх оны мөн үеэс 2226 тохиолдлоор буураад байна. Нийт халдварт өвчний дотор бэлгийн замаар дамжих халдвар 38,3 хувь буюу 16130 тохиолдолбүртгэгдсэнбайна.БЗДХалдвар дотор тэмбүүгийн өвчлөл 38,2 хувьтай байна. Тиймээс гурван ч төрийн тэргүүн бүрэн эрхийн хугацаандаа энэ асуудлыг хөндөж УИХ-д мэдээлсэн байдаг. 2017 онтой харьцуулахад тэмбүүгийн өвчлөл 507 тохиолдлоор буурсан ч 100 мянган хүн амд 194, эхээс урагт халдварладаг төрөлхийн тэмбүү 100 мянгад 63,2 тохиолдол байна.Хөвсгөл, Говьсүмбэр, Сүхбаатар, Баянхонгор, Дорнод, Говь-Алтай, Хэнтий, Сэлэнгэ аймагт улсын дунджаас өндөр байна. 15-24 насны хүн амын дунд өвчлөл харьцангуй өндөр байна. 2019 оны эхний 5 сард тэмбүүгийн 2727 тохиолдол бүртгэгдэж, өмнөх оны мөн үеэс 245 тохиолдлоор буурлаа. Төрөлхийн тэмбүүгийн тохиолдол2015 онд 52, 2016 онд 42, 2017 онд 59, 2018 онд 49, 2019 оны эхний 5 сард 29 тохиолдол тус тус бүртгэгдсэн байна.Төрөлхийн тэмбүүгийн тохиолдлуудад үнэлгээ хийхэд 40 хувь нь жирэмсний хяналтад хамрагдаагүй байжээ. Тиймээс ЭМЯ төрөлхийн тэмбүү, хүн амын дундах тэмбүүгийн халдварыг бууруулж улмаар устгах зорилт тавин ажиллаж байна. Хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээ Монгол улсын Засгийн газрын 2017 оны 11 дүгээр тогтоолоор баталсан “Халдварт өвчнөөс сэргийлэх,хянах үндэсний хөтөлбөр”-т БЗДХ-ыг бууруулах зорилт тусгасан . Уг хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх хүрээнд ЭМЯ “Тэмбүүг устгая” үйл ажиллагааны төлөвлөгөө боловсруулан хэрэгжүүлж байна. Энэхүү төлөвлөгөө нь хүн амын дунд БЗДХ-аас сэргийлэх мэдээлэл сургалт сурталчилгааг өргөжүүлэн, үзлэг шинжилгээнд хамруулах, эрүүлжүүлэх зорилготой. Хөтөлбөрийн хүрээнд 3 чиглэлээр 31 үйл ажиллагаа төлөвлөснөөс эрүүл мэндийн салбарын хэмжээнд 23, бусад салбартай хамтран 4, урьдчилан сэргийлэх, мэдээлэл сурталчилгааны 4 ажил төлөвлөсөн. Эрүүл мэндийн салбарын хэмжээнд жирэмсний хяналтыг сайжруулах, эрсдэлт бүлгийн хүн амд илрүүлэг үзлэг хийх, тэмбүүтэй өвчтний бэлгийн хавьтагчийг илрүүлэн, тусламж үйлчилгээнд хамруулах ажил зохион байгуулж байна.Түүнчлэн БЗДХ-ын тусламж үйлчилгээ, жирэмсний хяналтын үйл ажиллагаанд дэмжлэгт хяналт хийх арга хэмжээг зохион байгуулна. Өнөөдрийн байдлаар ХӨСҮТ тандалт судалгаанд үндэслэн 4 багаар Баянхонгор, Булган, Ховд, Сэлэнгэ, Өмнөговь аймагт мэргэжил арга зүйн дэмжлэг үзүүлээд байна. Хүн амд чиглэсэн танин мэдэхүй, мэдээлэл, сурталчилгааны ажил эрчимтэй явж байна. ХДХВ, тэмбүүгийн халдвар илрүүлэх хурдавчилсан оношлуураар 78 мянган жирэмсэн эмэгтэй , эрэгтэйчүүдтэй бэлгийн хавьталд ордог 3118 эрэгтэй , 2987 эмэгтэй биеэ үнэлэгч, тэмбүүтэй оношлогдсон өвчтний бэлгийн хавьтагч 13,414, нийт 97,519 хүнийг илрүүлэг шинжилгээнд хамруулна. Мөн жилд 180650 БЗДХ-ын кабинетаар үйлчлүүлэгч эрэгтэйчүүд, 4267 сүрьеэтэй өвчтөн болон бусад салбартай хамтран хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хүрээнд 140,000 оюутан залуус, 34419 гар аргаар алт олборлогчид, уул уурхайн салбарт ажиллагсад, алсын тэээврийн жолооч нар, 30 мянган эмзэг бүлгийн хүн ам, 3 мянган хорих ангид хүмүүжигчид, нийт 392,336 иргэнийг PRP, TPHA оношлуур ашиглан илрүүлэг үзлэг шинжилгээнд хамруулж, эмчлэх бөгөөд уг үйл ажиллагааг ХЗДХЯ, БШСУСЯ, УУХҮЯ, ЗТХЯ болон бүх шатны Засаг дарга нартай хамтран зохион байгуулна. Ер нь тандалт судалгаанд үндэслэн 500-аад мянган хүнийг үзлэгт хамруулж, өвчтэй оношлогдох эрсдэлтэй 22,580 иргэнийг тэмбүүгийн эмчилгээнд хамруулна гэж тооцож байна. Тэмбүү богино хугацаанд бүрэн эдгэдэг өвчин бөгөөд халдвар авсан хэн боловч өрх, сум,аймаг,нийслэлийн аль ч эмнэлэгт хандан түргэвчилсэн оношлогоо хийлгэж, эмчилгээг газар дээр нь хийлгэх боломжтой. 2,4 сая единицийн Пенициллин-G гурван удаа буюу долоо хоногт нэг удаа тариулсанаар бүрэн эдгэнэ. Эрүүл мэндийн байгууллагууд иргэний нэр,хаягийг бүрэн нууцалж үнэ төлбөргүй эмчилнэ. Бэлгийн хавьтагчаа мөн эмчлүүлэх нь халдвар дахин авахгүй байх боломж учраас эмчилгээ хамт хийлгэх нь чухал юм.Тэмбүүгээр өвдсөн жирэмсэн эх хяналтдаа эрт орж өвчнөө оношлуулж эмчлүүлсэн тохиолдолд эх, хүүхэд аль аль нь эрүүлжих боломжтой. Энэхүү эмчилгээ урагт гаж нөлөөгүй байдаг байна. Монгол хүний удмын санд хортойгоор нөлөөлөх энэ өвчнөөс ард иргэдээ хамгаалахын төлөө эрүүл мэндийн салбар эрчимтэй ажиллах болно. Дэлхий нийтийн асуудал болоод байгаа энэ өвчнийг бид хамтдаа ялан дийлнэ. Тэмбүү өвчинтэй тэмцэх үйл ажиллагааг эрчимжүүлсэнээс хойш Сэлэнгэ аймгийн Хушаат сум энэ өвчнийг илрүүлж устгасан анхны сум боллоо. ХӨСҮТөвийн “Улаан тууз” эмнэлэгт 7 хоногт 280 хүн энэ өвчний асуудлаар ханддаг байсан бол 540 болж хоёр дахин нэмэгдлээ. Энэ нь үйл ажиллагааны үр дүн гарч буйн илрэл юм. Салбарын хоорондын хамтын ажиллагааг хангаж нийтээрээ энэ өвчинтэй тэмцэж чадвал сарын дотор ч устгах боломж буйг эмч, мэргэжилтнүүд хэлж байна. ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЯАМ

Долоо хоногийн онцлох

Шинэ мэдээ мэдээлэл

Эрүүл мэндийн салбарт хийгдэж буй бүтээн байгуулалтын ажлуудаас танилцууллаа

Засгийн газраас 2019 оныг “Иргэн төвтэй төрийн үйлчилгээний жил” болгон зарласны дагуу Засгийн газрын үйл ажиллагааг сурталчлан таниулах нээлттэй өдөрлөгийг Д.Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулж байна. Уг өдөрлөгт Эрүүл мэндийн яамнаас оролцож, эрүүл мэндийн салбарт хийгдэж байгаа бүтээн байгуулалтын ажлуудаас олон нийтэд танилцууллаа. Эрүүл мэндийн Сайд Д.Сарангэрэл “Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт царцаагдсан бол зогссон барилга нэг ч үгүй болсон. Хөдөлж байгаа хурд нь янз янз байгаа ч бүгд хөдөлсөн гэдгийг хэлье. Өнөөдрийн нээлттэй өдөрлөгт бид таван макет тавьсан. Үүнээс хоёр нь ажил хэрэг болсон. Тодруулбал, Анагаахын шинжлэх ухааны сургуулийн Монгол Японы хамтарсан эмнэлэг, мөн Үндэсний оношилгооны төв ашиглалтад орсон. Одоо 2019 онд хоёр том эмнэлэг ашиглалтад орно. Тухайлбал, 2010 оноос хойш баригдаж байгаа 300 ортой төрөх эмнэлэг, 160 ортой төрөх эмнэлэг, 140 ортой хүүхдийн эмнэлэгийн гүйцэтгэл 90 хувьтай бөгөөд энэ оны арванхоёрдугаар сард ашиглалтад оруулна. Мөн Түлэнхийн төв маань энэ оны арванхоёрдугаар сард ашиглалтад орно. Энэ эмнэлэг ашиглалтад орсноор бид арьсны донортой болно. Олон улсын түвшинд хийдэг эмчилгээ, арьсны мэс заслыг хийх боломжтой болно. Монгол Улсын түүхэнд ерөөсөө байгаагүй эмнэлэг СХД-т сүндэрлэнэ. Энэ эмнэлэгн 200 ортой бөгөөд гурав дахь шатны тусламж үйлчилгээ үзүүлнэ. Өөрөөр хэлбэл, нарийн мэргэжлийн тусламж, төрөх, мэс засал гээд бүгдийг үзүүлнэ. Ирэх оны улсын төсөвт 4 том бүтээн байгуулалтын төсвийг суулгахаар ажиллаж байна. Нэг нь 120 ортой сүрьеэгийн эмнэлэг, нөгөө нь Зүрхний төв, Хавдрын томоохон хэмжээний үндэсний төв барих, мөн эрхтэн суулгуулах мэс заслын төв гэсэн 4 том бүтээн байгуулалтыг хийнэ. Мэдээж өндөр өртөгтэй байгуулагдах учраас улсын төсөв, концесс, олон улсын төсөл хөтөлбөрт хамруулж байгуулахаар бид төлөвлөж ажиллаж байна. Түүнээс гадна өнгөрсөн хугацаанд бид эх орондоо эмчилдэггүй байсан 39 өвчнийг 26 болгож бууруулж чадсан. Хамгийн сүүлд гэхэд ЭХЭМҮТ-ийн эмч хамт олон зүрхний таславч хоорондын цоорхойг дурангаар нөхөх мэс заслыг амжилттай хийлээ” гэв. Цаашид яам, агентлагууд хуваарийн дагуу ажлаа тайлагнаж иргэдэд төрийн зарим үйлчилгээ үзүүлнэ.Тухайлбал Эрүүл мэндийн яам 9 сарын 18-нд Сүхбаатарын талбайд 10-16 цагийн хооронд иргэдэд үйл ажиллагаагаа танилцуулахаас гадна Төрөлжсөн мэргэшлийн эмчийн үзлэг, оношилгоо, эх, хүүхдийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ, хүүхдийн хараа, чих, хамар, хоолой зэрэг эмнэлгийн тусламж үйлчилгээг үзүүлнэ

Этиенн Круг: Осол, гэмтлийг бууруулахад салбар хоорондын хамтын ажиллагааг сайжруулах нь чухал

Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын Женев дэх Эрүүл мэндийн нийгмийн үзүүлэлтүүдийн асуудал хариуцсан захирал Этиенн Круг-ээр ахлуулсан зөвлөх баг Монгол Улсад 2019 оны 09 дүгээр сарын 16-20-ны өдрүүдэд осол гэмтлээс сэргийлэхэд салбар хоорондын хамтын ажиллагаа, ажил үүргийн хуваарилалт болон нэгдсэн зохицуулалтын талаар мэргэжил арга зүйн дэмжлэг үзүүлэхээр ирсэн юм. Түүнийг өнөөдөр Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл хүлээн авч уулзлаа. Сайд хэлсэн үгэндээ Манай улсын хүн амын 38%-ийг 18 хүртэлх насны хүүхэд эзэлж байгаа нь ирээдүйн манай улсын хөгжлийн гол нөөц тулгуур билээ. Гэтэл 2018 онд осол, гэмтлээр 375 хүүхэд нас барсан нь нийт нас баралтын 14 хувийг эзэлж, жилд 52 хүүхэд нас барж байна. Энэ нь НЭГ АНГИ-ийн хүүхдээс их байгааг онцлоод осол, гэмтлийг бууруулахад салбар хоорондын хамтын ажиллагааг үр дүнтэй зохион байгуулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулж байгаад Доктор Этиенн Кругд талархал илэрхийллээ. Доктор Этиенн Круг зөвлөх бол Дэлхийн олон улс оронд охион байгуулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан туршлагатай хүн аж. Айчлалын хугацаандаа 09 дүгээр сарын 17-ны өдөр “Осол, гэмтлийг бууруулах олон талт хамтын ажиллагаа” уулзалт, 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр “Хүүхдийн хүчирхийллийн эсрэг эрүүл мэндийн салбарын хариу арга хэмжээ, дэмжлэг үзүүлэх ДЭМБ-ын заавар”-ыг танилцуулах хурал болон “Осол гэмтэл, хүчирхийллийн чиглэлээр салбар дундын өндөр түвшин”-ний уулзалтуудыг тус тус зохион байгуулан ажиллах юм.

Азийн цус сэлбэлтийн холбооны XV дугаар их хурал Улаанбаатар хотноо амжилттай болж өндөрлөлөө

Азийн цус сэлбэлтийн холбооны XV дугаар их хурал Улаанбаатар хотноо амжилттай болж өндөрлөлөө Азийн цус сэлбэлтийн холбоо /АЦСХ/-ны XV дугаар их хурал 2019 оны 9 дүгээр сарын 11-13-ны өдрүүдэд “Цус сэлбэлт: Өнөөдрийн амжилтаас маргаашийн дэвшил” уриан дор Улаанбаатар хотноо амжилттай болж өндөрлөлөө. Энэхүү их хурлын өмнө 9 дүгээр сарын 11-нд “Чанарын гадаад үнэлгээний хөтөлбөр зохион байгуулах ач холбогдол, давуу тал, бэрхшээл” сэдэвт Олон улсын сургалт семинар ЦССҮТ-д болсон юм. Үр дүнд нь нийслэл Улаанбаатар болон орон нутагт үйл ажиллагаа явуулж буй улсын болон хувийн хэвшлийн лабораторийн эмч, мэргэжилтэн, ЭМЯ-ны лабораторийн мэргэжлийн салбар зөвлөл, үндэсний чанарын гадаад үнэлгээний хөтөлбөр зохион байгуулагч лабораторийн эмч, мэргэжилтнүүд гадаадын эрдэмтэн судлаач, профессоруудаас шинэ мэдлэг, мэдээлэл олж, харилцан туршлага солилцож, ур чадвараа сайжруулсан. Харин 9 дүгээр 12-13-нд АЦСХ-ны XV их хурлын албан ёсны арга хэмжээ “Корпорэйт конвеншн центр” төвд амжилттай болж өндөрлөлөө. Анх удаагаа Монгол Улсад зохион байгуулагдсан уг Олон улсын хуралд 22 орны нийт 380 орчим төлөөлөгч оролцсон юм. Хурлын үр дүнд бүс нутгийн хэмжээний Цусны албаны өнөөгийн байдал, цаашдын чиг хандлагын талаар ярилцаж, харилцан туршлага солилцсоноос гадна ДЭМБ-аас тавьж буй зорилтыг хэрхэн хангах вэ, бүх нийтийн амралтын өдрүүдэд цусны нөгөө хэрхэн бүрдүүлэх вэ зэрэг асуудлын хүрээнд өргөн хэлэлцүүлэг явуулав. Түүнчлэн хурлын төлөөлөгчид цусны чиглэлээр хийгдсэн судалгааны ажлуудаа хэлэлцүүлсэн бөгөөд Цусны аюулгүй байдлыг хангах чиглэлээр томоохон дэвшил авчирсанд XV их хурлын онцлог оршиж байгааг тэмдэглэхийн зэрэгцээ анх удаагаа бүсийн том арга хэмжээ болсныг онцлов. “XV их хурлын ач холбогдол нь Цусны албаны эмч, мэргэжилтнүүдээс гадна эмнэлгийн байгууллагын ажилтнуудын мэдлэг, чадварыг дээшлүүлж, цусны албаны цаашдын хөгжилд томоохон хувь нэмэр болох ач холбогдолтой арга хэмжээ боллоо. 22 орны төлөөлөгчид Цусны албаныхаа үйл ажиллагаа, зорилго, зорилтоо танилцуулж, харилцан туршлага солилцсон нь энэхүү онцгой албаны цаашдын хөгжил болон Цус, цусан бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлын улам бүр бэхжүүлэх, авлагагүй донорын эгнээг өргөжүүлэхэд том үүрэг гүйцэтгэх нь дамжиггүй” хэмээн сэтгэгдлээ хуваалцсан төлөөлөгч болгон санал нэгтэйгээр онцлов. Бүгд Найрамдах Турк Улсын Цус сэлбэлтийн холбооны ерөнхийлөгч доктор Нури хэлсэн үгэндээ “Н.Эрдэнэбаяр захиралтай ЦССҮТ том амжилтад хүрчээ. Та бүхэн энэхүү ололт амжилтаараа бахархах ёстой” гэсэн юм. Хурлын үр дүнд АЦСХ ЦССҮТ-тэй цаашид хэрхэн хамтран ажиллах талаараа ярилцаж, арга замаа тохиролцлоо.

НАСТНЫ ЦОГЦ ТУСЛАМЖ ҮЙЛЧИЛГЭЭ” СЭДЭВТ САЛБАР ДУНДЫН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДЛАА

Нэгдсэн үндэсний байгууллагаас 2019 оны Дэлхийн ахмадын өдрийг “Настнуудын тэгш байдлыг хангацгаая” уриан дор тэмдэглэн өнгөрүүлэхээр уриалга гаргасан билээ. Иймд хүн амын дундаж наслалтыг уртасгах, амьдралын чанарыг дээшлүүлэх зорилгын хүрээнд ДЭМБ-ын боловсруулсан настны цогц тусламж үйлчилгээний удирдамж, түүний салбар дундын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлэх “Настны цогц тусламж үйлчилгээг бэхжүүлэх нь“ сэдэвт хэлэлцүүлэг 2019 оны 09 сарын 11-ний өдөр Эрүүл Мэндийн Яам дээр амжилттай зохион байгуулагдлаа. Тус хэлэлцүүлэг нь Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын дэмжлэгтэйгээр Эрүүл мэндийн яам, Геронтологийн үндэсний төв, Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газар, Хүний эрхийн үндэсний комисс, Монголын ахмадын холбоо, Нийслэлийн ахмадын холбоо, Дүүргийн ЭМТ-н ахмадын эмч нар, өрхийн эрүүл мэндийн төвийн төлөөллүүд оролцлоо

Дархан-Уул аймагт “Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдал” семинар зохион байгуулав

Дархан-Уул аймагт “Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдал” семинар зохион байгуулав. Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдлыг Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага тэргүүлэх чиглэл хэмээн хүлээн зөвшөөрч, 72 дугаар чуулганаар жил бүрийн 9-р сарын 17-ны өдрийг “Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдлын дэлхийн өдөр” болгон тэмдэглэхээр шийдвэрлэсэн. “Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдлын төлөө дуу хоолойгоо нэгтгэцгээе” уриатай хэрэгжүүлэх “Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдлын дэлхийн өдөр”-ийг тэмдэглэх үйл ажиллагааны хүрээнд “Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдал” семинарын үйл ажиллагааг Дархан-Уул аймгийн Эрүүл мэндийн газарт зохион байгуулав. Тус семинар нь эрүүл мэндийн байгууллагын удирдлага, чанарын ажилтнуудыг үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдал, эрсдлийн удирдлага, чанарын тусламж үйлчилгээний талаарх шинэ мэдээллээр хангах зорилготой юм. Семинарын сургагч багшаар Эрүүл мэндийн газрын статистикийн мэргэжилтэн П.Энхзул, төсөл хариуцсан мэргэжилтэн Н.Цэцэгнавч, нэгдсэн эмнэлгийн чанарын албаны дарга Б.Батчулуун нар ажиллаж, Нийгмийн эрүүл мэндийн төв, нэгдсэн эмнэлэг, өрх, сумын эрүүл мэндийн төв, хувийн хэвшлийн ортой эмнэлгүүд, сувилал, эмийн сан зэрэг төр, хувийн хэвшлийн эрүүл мэндийн байгууллагын 50 гаруй удирдлага, чанарын ажилтнууд оролцлоо. Семинарт эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанар, аюулгүй байдлыг сайжруулах үйл ажиллагааны чиглэлд заагдсан зорилтууд, Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдал ба олон улсад баримталж байгаа стандарт, эрсдлийн удирдлага, чанар аюулгүй байдалтай холбоотой шинээр баримтлах үйл ажиллагааны төслийн агуулга, чиглэлүүд зэрэг сэдвүүдээр илтгэлүүд тавигдсан. Илтгэсэн асуудлуудтай холбоотой асуулт хариултын тэмцээн, дүрт тоглолт, Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдал, эрсдлээс сэргийлэх үйл ажиллагааны “Сайн туршлага” солилцох бүлгийн ажил, бас нэгэн нэгэндээ урам хайрлах “Зурагт самбарын танилцуулга” зэрэг оролцооны сонирхолтой аргуудыг ашигласанд оролцогчид өндөр сэтгэгдэлтэй байлаа. Цаашид “Оточ Манал” хувийн хэвшлийн эмнэлэгт “Үйлчлүүлэгчийн аюулгүй байдал” өдөрлөг, “Гэрэлтэй” ӨЭМТ –д “Хүүхдийн тусламж үйлчилгээ” сэдэвт ижил мэргэжилтний үзлэг- үзүүлэх сургууль, аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт “Ашиглалтын тойм үзлэг”, “Сувилахуйн Аудит” сэдэвт үзүүлэх сургууль, “Медстоб” ӨЭМТ –д “Эрсдлийн удирдлага” өдөрлөгийн үйл ажиллагааг зохион байгуулахаар төлөвлөөд байна.

АЦСХ-ны XV их хурал Улаанбаатар хотноо болж байна

АЦСХ-ны XV их хурал Улаанбаатар хотноо болж байна Азийн цус сэлбэлтийн холбоо /АЦСХ/ нь бүс нутгийн хэмжээнд цус сэлбэлтийн анагаах ухааны чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд нийт 19 гишүүн улс орон, 23 улсын эмч, мэргэжилтнүүдийн гишүүнчлэл бүхий Олон улсын байгууллага юм. Тус холбооноос жил бүр нэг гишүүн орныг сонгон Их хурлаа зохион байгуулдаг бөгөөд 2019 оны XV Их хурлыг зохион байгуулах эрхийг Монгол Улсын Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвд олгосон билээ. Тус төв нь 2013 оноос Олон улсын цус сэлбэлтийн нийгэмлэг, Азийн цус сэлбэлтийн холбооны гишүүн байгууллагаар ажиллаж байна. Одоогийн байдлаар Монгол Улсаас Олон улсын цус сэлбэлтийн нийгэмлэгт 54, Азийн цус сэлбэлтийн холбоонд 45 эмч, мэргэжилтэн гишүүнчлэлтэй байгаа юм. Энэхүү нэр хүндтэй, тив дэлхийн хэмжээнд үйл ажиллагаагаа явуулдаг томоохон байгууллагын XV их хурал “Цус сэлбэлтийн анагаах ухааны өнөөгийн байдал, цаашдын чиг хандлага” сэдвийн дор өнөөдөр өглөө “Корпорэйт конвейшн центр” төвд эхэллээ. XV их хуралд 19 орны 300 гаруй эмч, мэргэжилтэн, судлаачид оролцож байна. Нээлтийн үйл ажиллагаан дээр Монгол Улсын Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэлийн мэндчилгээг хурлыг төлөөлөгчдөд уламжилсан юм. Эрүүл мэндийн дэд сайд Л.Бямбасүрэн их хуралд амжилт хүсч хэлсэн үгэндээ ЦССҮТ-д хандаж Олон улсын хэмжээний их хурлыг амжилттай зохион байгуулж байгаад нь талархал дэвшүүлсэн юм. XV их хурлын төлөөлөгчид орон орныхоо ололт, амжилт, ирээдүйн зорилго, тулгамдсан асуудлуудаа ярилцаж, цус сэлбэлтийн чиглэлээр хийгдсэн судалгааны ажлуудаа танилцуулж байна. Хурал маргааш хоёр дахь өдрөө үргэлжилж өндөрлөнө.

“ТАНД БОЛОМЖ БАЙНА” сэдэвтэй өдөрлөг зохион байгууллаа

“ТАНД БОЛОМЖ БАЙНА” сэдэвтэй өдөрлөг зохион байгууллаа 2019 оны 09 дүгээр сарын 07-нд Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн Донтох эмгэг судлалын Өдрийн эмчилгээний Өөртөө туслах бүлгийн нийгмийн ажилтан зөвлөгч Л.Насанбаяр, нийгмийн ажилтан Ч.Энхчимэг болон бүлгийн гишүүд Мааньт дахь Согтуурах, мансуурах донтой өвчтөнг албадан эмчлэх, албадан хөдөлмөр хийлгэх газрын 140 гаруй эмчлүүлэгчдэд “ТАНД БОЛОМЖ БАЙНА” сэдэвтэй нэг өдрийн Архинд донтох эмгэгээс урьдчилан сэргийлэх, эмчлэх, сэтгэл зүйн сургалт өдөрлөгийг амжилттай зохион байгууллаа. Уг үйл ажиллагаанд “Өөрийгөө өөрчлөхөд өрөөл бусдад гараа сунгаж чадна” гэсэн уриан дор эмчлүүлэгчдийн дунд тэмцээн, уралдаан зохион байгуулж эмчлүүлэгчид идэвхтэй оролцлоо.

Азийн цус сэлбэлтийн холбооны XV дугаар ээлжит их хурал болно

Монгол Улсын Улаанбаатар хотноо 2019 оны 9 дүгээр сарын 11-13-ны өдрүүдэд Азийн цус сэлбэлтийн холбооны XV дугаар ээлжит их хурал зохион байгуулагдаж байна. Үүнтэй холбоотойгоор холбогдох албаны хүмүүсийг өнөөдөөр Эмнэлгийн тусламжийн газрын дарга Я.Буянжаргал, холбогдох мэргэжилтнүүдийн хамт хүлээн авч уулзан хурлын зохион байгуулалт, бэлтгэл ажлын талаар мэдээлэл солилцлоо. Азийн цус сэлбэлтийн холбоо нь Азийн 20 орчим улс орныг гишүүнээр хамруулан цус сэлбэлт судлалын чиглэлээр ажиллаж байгаа тэргүүлэгч эмч, мэргэжилтнүүд нийтлэг тулгамдсан асуудлаа хамтдаа шийдвэрлэх, эрх тэгш байх, хамтран ажиллаж хөгжил дэвшилд хүрэх чиглэлээр Азийн бүс нутагт Цусны албаны эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлыг эрчимжүүлж, үр дүнг практикт нэвтрүүлж, хөгжүүлэх зорилготой хамтран ажилладаг. 2 жил тутам зохион байгуулагддаг энэ хурлыг зохион байгуулах эрхийг Монгол Улс авснаар Ази, Европын 18 орны 51 эмч, судлаач, эрдэмтэд ирж оролцож байна. Тус их хуралд нийт 350 орчим төлөөлөгчид оролцоно. ЦССҮТ нь Чанарын менежментийг тогтолцоо ISO 9001:2015 стандартыг нэвтрүүлж, үндэсний баталгаажуулалт болон Англи Улсын Lloyld’s Registry Quality Assurance байгууллагаар баталгаажуулсан нь Монгол Улсын цусны албаны үйл ажиллагаа Олон улсын түвшинд хүрсэн сайхан амжилтаар тус их хурлыг угтаж байна.

Халдварт өвчнөөс сэргийлэх, хянах үндэсний хөтөлбөр : “Тэмбүүг устгая”

Халдварт өвчнөөс сэргийлэх, хянах үндэсний хөтөлбөр : “Тэмбүүг устгая” Тэмбүү өвчний одоогийн байдал Дэлхий дахинд: Дэлхий дахинд жил бүр бэлгийн замаар дамжих халдварын 376 сая тохиолдол, үүнд тэмбүүгийн 6.3 сая тохиолдол ДЭМБ-ын тооцооллоор бүртгэгдэж байна. АНУ-ын Засгийн газрын мэдээ 2017 онд АНУ-д 30 гаруй мянган тэмбүүгийн тохиолдол бүртгэгдсэн нь 100,000 хүн амд 9,5 тохиолдол байв. 2016 онд 100,000 хүн амд 8,6 тохиолдол бүртгэгдсэнтэй харьцуулахад 10,5%-аар өссөн байна. Энэ нь 2013 онтой харьцуулахад 72,7%-аар өссөн үзүүлэлт юм. 2013 онд 100,000 хүн амд 5,5 тохиолдол бүртгэгдэж байжээ. Төрөлхийн тэмбүүгийн тухайд 2017 онд 100,000 амьд төрөлтөнд 23,3 бүртгэгджээ. 2016 онд 100,000 амьд төрөлтөнд 16,2 , 2013 онд 9,2 төрөлхийн тэмбүү бүртгэгдсэн нь жил бүр энэ халдвар өссөнийг илтгэж байна. 2013 онтой харьцуулахад 2017 онд төрөлхийн тэмбүүгийн тохиолдол 153,3%-аар өсчээ. Европын холбооны өвчний хяналтын төвийн мэдээ Европын холбооны 27 улсын мэдээгээр 2010 онд тэмбүү өвчин 100,000 хүн амд 4,2 тохиолдол байсан бол 2017 онд 7,1 тохиолдол болжээ. Энэ нь 2010 онтой харьцуулахад 70 хувиар өссөн үзүүлэлт ажээ. 2010 оноос хойш Исланд, Ирланд, Их Британи, Герман, Мальта улсад тэмбүү өвчин 2 дахин өссөн байна. 2007 онд европын холбооны улсуудад төрөлхийн тэмбүү 100,000 амьд төрөлтөнд 3,1 тохиолдол байсан бол 2017 онд 1,1 тохиолдол болж буурсан үзүүлэлттэй харин хүн амын дундах тэмбүүгийн халдвар нэмэгдэж байгааг Европын холбооны өвчний хяналтын төвөөс мэдээлжээ. Европын холбооны Засгийн газрын мэдээллээр 2010 оноос хойш Европ даяар тэмбүүгийн тохиолдол тогтмол нэмэгдэж байна. 2017 онд Европын холбооны орнуудаас гаргасан тайланд тэмбүү өвчин хамгийн дээд хэмжээнд хүрч 33 мянган тохиолдол бүртгэгдсэн нь Европын холбооны тандалтын бүртгэл эхэлсэн хугацааны хамгийн өндөр үзүүлэлт юм. Австралийн Засгийн газрын мэдээ 2013-2017 онд тэмбүү өвчин Австрали улсад 135%-аар өсчээ. 2013 онд 100,000 хүн амд 7,8 тохиолдол байсан бол 2017 онд 18,3 болж нэмэгджээ . Японы Халдварт өвчний үндэсний төвийн мэдээгээр Япон улсад 2012 онд хүн амын дунд 100,000 хүнд тэмбүү өвчин 0,7 тохиолдол байсан бол 2016 онд 3,6 болж 5 дахин өсчээ. 2017 онд Япон улсад сүүлийн 44 жил анх удаа тэмбүүгийн тохиолдол 5770 хүрч 2015 оноос 2 дахин ихэссэн байна. 2012 онд төрөлхийн тэмбүү өвчин 100,000 амьд төрөлтөд 0,4 тохиолдож байсан бол 2016 онд 1,4 болсон байна. 1930-аад онд Америкт анх удаа мэдрэлийн тэмбүү оношлогдсон байдаг.Тэр үед Америкийн Alkepaniгэгч алдартай гангстер тэмбүүгээ эмчлүүлээгүй удсанаас хүндэрч мэдрэлийн хэлбэрт шилжиж зан араншин нь хурц догшин болж зэрлэгшин олон хүний аминд хүрсэн байдаг.Энэ мэтчилэн ноцтой үр дагавартай учраас уг өвчнийг устгах үйл ажиллагааг эрүүл мэндийн яам эхлээд байна. Тэмбүүгийн халдвар нь хүний дархлал хомсдлын вирус /ХДХВ/-ийн халдвар авах эрсдлийг 3 дахин нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ эхээс урагт дамжиж амьгүй төрөх, дутуу төрөх, бага жинтэй төрөх болон нярай цусан үжил, уушгины хатгалгаа, нүдний үрэвслээр өвдөх, төрөлхийн гаж хөгжилтэй төрөх, нярай эндэх зэрэг үр дагавар үүсгэдэг байна. Төрөлхийн тэмбүүгийн улмаас дэлхий дээр жилд 200 сая хүүхэд амьгүй төрөх эсвэл нярай үедээ эндсэн байна. ДЭМБ-га “Бэлгийн замаар дамжих халдварын глобаль стратеги, 2016-2021”-ийг 2016 онд баталж, 2030 он гэхэд гишүүн 194 орны 80 хувьд нь төрөлхийн тэмбүү өвчний тохиолдлыг 100,000 амьд төрөлтөд 50-аас доош бууруулах, 2030 онд дэлхийн хэмжээнд өвчлөлийг 90 хувиар бууруулах зорилт тавьсан. Уг зорилтын хүрээнд бэлгийн замаар дамжих халдвараас сэргийлэх зөвлөгөө өгөх, зан үйлийг өөрчлөх, халдварыг үнэн зөв оношлох, гүйцэд эмчлэх, хянах, хавьтлыг тогтоон оношилгоо эмчилгээнд хамруулах, вакцин, бусад биобэлдмэлийг шинээр гаргах инновацийг дэмжих зэрэг арга хэмжээг хэрэгжүүлэхээр тусгасан байна. Монгол улсад: 2018 онд улсын хэмжээнд 27 төрлийн 42074 халдварт өвчний тохиолдол бүртгэгдэж, өмнөх оны мөн үеэс 2226 тохиолдлоор буураад байна. Нийт халдварт өвчний дотор бэлгийн замаар дамжих халдвар 38,3 хувь буюу 16130 тохиолдолбүртгэгдсэнбайна.БЗДХалдвар дотор тэмбүүгийн өвчлөл 38,2 хувьтай байна. Тиймээс гурван ч төрийн тэргүүн бүрэн эрхийн хугацаандаа энэ асуудлыг хөндөж УИХ-д мэдээлсэн байдаг. 2017 онтой харьцуулахад тэмбүүгийн өвчлөл 507 тохиолдлоор буурсан ч 100 мянган хүн амд 194, эхээс урагт халдварладаг төрөлхийн тэмбүү 100 мянгад 63,2 тохиолдол байна.Хөвсгөл, Говьсүмбэр, Сүхбаатар, Баянхонгор, Дорнод, Говь-Алтай, Хэнтий, Сэлэнгэ аймагт улсын дунджаас өндөр байна. 15-24 насны хүн амын дунд өвчлөл харьцангуй өндөр байна. 2019 оны эхний 5 сард тэмбүүгийн 2727 тохиолдол бүртгэгдэж, өмнөх оны мөн үеэс 245 тохиолдлоор буурлаа. Төрөлхийн тэмбүүгийн тохиолдол2015 онд 52, 2016 онд 42, 2017 онд 59, 2018 онд 49, 2019 оны эхний 5 сард 29 тохиолдол тус тус бүртгэгдсэн байна.Төрөлхийн тэмбүүгийн тохиолдлуудад үнэлгээ хийхэд 40 хувь нь жирэмсний хяналтад хамрагдаагүй байжээ. Тиймээс ЭМЯ төрөлхийн тэмбүү, хүн амын дундах тэмбүүгийн халдварыг бууруулж улмаар устгах зорилт тавин ажиллаж байна. Хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээ Монгол улсын Засгийн газрын 2017 оны 11 дүгээр тогтоолоор баталсан “Халдварт өвчнөөс сэргийлэх,хянах үндэсний хөтөлбөр”-т БЗДХ-ыг бууруулах зорилт тусгасан . Уг хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх хүрээнд ЭМЯ “Тэмбүүг устгая” үйл ажиллагааны төлөвлөгөө боловсруулан хэрэгжүүлж байна. Энэхүү төлөвлөгөө нь хүн амын дунд БЗДХ-аас сэргийлэх мэдээлэл сургалт сурталчилгааг өргөжүүлэн, үзлэг шинжилгээнд хамруулах, эрүүлжүүлэх зорилготой. Хөтөлбөрийн хүрээнд 3 чиглэлээр 31 үйл ажиллагаа төлөвлөснөөс эрүүл мэндийн салбарын хэмжээнд 23, бусад салбартай хамтран 4, урьдчилан сэргийлэх, мэдээлэл сурталчилгааны 4 ажил төлөвлөсөн. Эрүүл мэндийн салбарын хэмжээнд жирэмсний хяналтыг сайжруулах, эрсдэлт бүлгийн хүн амд илрүүлэг үзлэг хийх, тэмбүүтэй өвчтний бэлгийн хавьтагчийг илрүүлэн, тусламж үйлчилгээнд хамруулах ажил зохион байгуулж байна.Түүнчлэн БЗДХ-ын тусламж үйлчилгээ, жирэмсний хяналтын үйл ажиллагаанд дэмжлэгт хяналт хийх арга хэмжээг зохион байгуулна. Өнөөдрийн байдлаар ХӨСҮТ тандалт судалгаанд үндэслэн 4 багаар Баянхонгор, Булган, Ховд, Сэлэнгэ, Өмнөговь аймагт мэргэжил арга зүйн дэмжлэг үзүүлээд байна. Хүн амд чиглэсэн танин мэдэхүй, мэдээлэл, сурталчилгааны ажил эрчимтэй явж байна. ХДХВ, тэмбүүгийн халдвар илрүүлэх хурдавчилсан оношлуураар 78 мянган жирэмсэн эмэгтэй , эрэгтэйчүүдтэй бэлгийн хавьталд ордог 3118 эрэгтэй , 2987 эмэгтэй биеэ үнэлэгч, тэмбүүтэй оношлогдсон өвчтний бэлгийн хавьтагч 13,414, нийт 97,519 хүнийг илрүүлэг шинжилгээнд хамруулна. Мөн жилд 180650 БЗДХ-ын кабинетаар үйлчлүүлэгч эрэгтэйчүүд, 4267 сүрьеэтэй өвчтөн болон бусад салбартай хамтран хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хүрээнд 140,000 оюутан залуус, 34419 гар аргаар алт олборлогчид, уул уурхайн салбарт ажиллагсад, алсын тэээврийн жолооч нар, 30 мянган эмзэг бүлгийн хүн ам, 3 мянган хорих ангид хүмүүжигчид, нийт 392,336 иргэнийг PRP, TPHA оношлуур ашиглан илрүүлэг үзлэг шинжилгээнд хамруулж, эмчлэх бөгөөд уг үйл ажиллагааг ХЗДХЯ, БШСУСЯ, УУХҮЯ, ЗТХЯ болон бүх шатны Засаг дарга нартай хамтран зохион байгуулна. Ер нь тандалт судалгаанд үндэслэн 500-аад мянган хүнийг үзлэгт хамруулж, өвчтэй оношлогдох эрсдэлтэй 22,580 иргэнийг тэмбүүгийн эмчилгээнд хамруулна гэж тооцож байна. Тэмбүү богино хугацаанд бүрэн эдгэдэг өвчин бөгөөд халдвар авсан хэн боловч өрх, сум,аймаг,нийслэлийн аль ч эмнэлэгт хандан түргэвчилсэн оношлогоо хийлгэж, эмчилгээг газар дээр нь хийлгэх боломжтой. 2,4 сая единицийн Пенициллин-G гурван удаа буюу долоо хоногт нэг удаа тариулсанаар бүрэн эдгэнэ. Эрүүл мэндийн байгууллагууд иргэний нэр,хаягийг бүрэн нууцалж үнэ төлбөргүй эмчилнэ. Бэлгийн хавьтагчаа мөн эмчлүүлэх нь халдвар дахин авахгүй байх боломж учраас эмчилгээ хамт хийлгэх нь чухал юм.Тэмбүүгээр өвдсөн жирэмсэн эх хяналтдаа эрт орж өвчнөө оношлуулж эмчлүүлсэн тохиолдолд эх, хүүхэд аль аль нь эрүүлжих боломжтой. Энэхүү эмчилгээ урагт гаж нөлөөгүй байдаг байна. Монгол хүний удмын санд хортойгоор нөлөөлөх энэ өвчнөөс ард иргэдээ хамгаалахын төлөө эрүүл мэндийн салбар эрчимтэй ажиллах болно. Дэлхий нийтийн асуудал болоод байгаа энэ өвчнийг бид хамтдаа ялан дийлнэ. Тэмбүү өвчинтэй тэмцэх үйл ажиллагааг эрчимжүүлсэнээс хойш Сэлэнгэ аймгийн Хушаат сум энэ өвчнийг илрүүлж устгасан анхны сум боллоо. ХӨСҮТөвийн “Улаан тууз” эмнэлэгт 7 хоногт 280 хүн энэ өвчний асуудлаар ханддаг байсан бол 540 болж хоёр дахин нэмэгдлээ. Энэ нь үйл ажиллагааны үр дүн гарч буйн илрэл юм. Салбарын хоорондын хамтын ажиллагааг хангаж нийтээрээ энэ өвчинтэй тэмцэж чадвал сарын дотор ч устгах боломж буйг эмч, мэргэжилтнүүд хэлж байна. ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЯАМ

ЭРҮҮЛ НАСЖИЛТЫН ТӨЛӨӨ ХАМТДАА

. 2019.08.29 Геронтологийн үндэсний төв нь “Эрүүл насжилт, настны эрүүл мэнд” үндэсний хөтөлбөр, Эрүүл мэндийн салбарын 2019 оны уриа “Инээмсэглэл-Эерэг хандлага”, “Олон улсын болон Монголын ахмадын өдөр”-ийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх ажлын хүрээнд СХД-ийн Эрүүл мэндийн төв, тус дүүргийн 24-р хорооны “Баянбигэр” өрхийн эрүүл мэндийн төвтэй хамтран “Эрүүл насжилтын төлөө хамтдаа” үйл ажиллагааг 2019 оны 08 дугаар сарын 28-ны өдөр зохион байгууллаа. Тус үйл ажиллагааны нээлтэнд Геронтологтйн үндэсний төвийн Эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний албаны дарга Б.Эрдэнэчимэг, СХД-ийн Эрүүл мэндийн төвийн өрх хариуцсан менежер С.Буямаа, СХД-ийн 24-р хорооны Иргэдийн хурлын дарга С.Мягмардорж, тус хорооны ахмадын зөвлөлийн дарга н.Очирпүрэв, “Баянбигэр” өрхийн эрүүл мэндийн төвийн дарга И.Мөнгөнцэцэг, төвийн эмч мэргэжилтнүүд оролцов. СХД-ийн 24-р хорооны өрхийн эрүүл мэндийн төвийн 21 сайн дурын идэвхтэн болон асран хамгаалагч нарт эрүүл мэндийн боловсрол олгох сургалтыг “Тулгуур хөдөлгөөний хам шинж” лекц, “Хэвтрийн настанд хийх хөдөлгөөн засал эмчилгээ” дадлага хосолсон хэлбэрээр зохион байгууллаа. Дадлага хичээлээр олж авсан мэдлэгээ бататгах зорилгоор өөрсдөө гардан үйлдлийг хийснээр сургалтанд оролцогчид өндөр сэтгэгдэлтэй байсан. Настнуудын дунд зохион байгуулсан урьдчилан сэргийлэх үзлэгт гериатр, дотор, мэдрэл, нүд, зүрх судасны эмч нарын үзлэг зөвлөгөөнд зорилтот бүлгийн 183 /давхардсан тоогоор/, зүрхний цахилгаан бичлэг, хэвлий эхо оношилгоо, нүдний уг харах, хараа шалгах зэрэг оношлогоонд давхардсан тоогоор нийт 153 настан тус тус хамрагдсан. “Баянбигэр” өрхийн эрүүл мэндийн төвийн үйл ажиллагаатай танилцаж, “Эрүүл насжилт, настны эрүүл мэнд” үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилт, геронтологи гериатрийн чиглэлээр мэргэжил арга зүйн зөвлөгөө өгөв. Эрүүл мэндийн 4,5-р бүлгийн 6 настанд гэрээр олон мэргэжлийн багийн тусламж үйлчилгээг хүргэсэн.

“Эмнэлгийн мэргэжилтний ёс зүйн хэм хэмжээ, харилцааны ур чадвар” сэдэвт  сургалт боллоо

“Эмнэлгийн мэргэжилтний ёс зүйн хэм хэмжээ, харилцааны ур чадвар” сэдэвт нэг кредиттэй сургалт боллоо. 2019.09.06 Монголын эрүүл мэндийн ажилтны ҮЭ-ийн холбооноос Геронтологийн үндэсний төвийн эмч, ажилтнуудад “Эмнэлгийн мэргэжилтний ёс зүйн хэм хэмжээ, харилцааны ур чадвар” сэдэвт нэг кредиттэй сургалтыг МҮЭ-ийн холбооны хурлын танхимд зохион байгууллаа. Сургалтанд "Монголын эрүүл мэндийн ажилтны ҮЭ-ийн холбооны бодлого үйл ажиллагаа, цаашдын зорилт" сэдвээр Монголын эрүүл мэндийн ажилтны ҮЭ-ийн холбооны дэд дарга Ч.Нарантуяа, "Эмнэлгийн мэргэжилтний харилцаа хандлага" сэдвээр ЭМЯ-ны ёс зүйн хорооны гишүүн, “Натул” эмнэлгийн сувилахуйн албаны дарга Ш.Цэрмаа, "Эмнэлгийн мэргэжилтний ёс зүй" сэдвээр Нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах хэлтсийн дарга С.Гантуяа, "Эмнэлгээр үйлчлүүлэгчдийг сонсох чадвар" сэдвээр АШУҮИС-ийн Био-Анагаахын сургуулийн харилцааны ур чадварын тэнхимийн багш, АУ-ны доктор Д.Баярмаа нар хичээл заалаа. Сургалтын төгсгөлд үнэлгээний хуудсаар сургалтанд өгсөн үнэлгээг авч, оролцогчдын сэтгэгдлийг сонсож, тэдний сонирхсон асуултанд хариулж, гэрчилгээ гардуулснаар өндөрлөлөө.

Дэд сайд Л.Бямбасүрэн Дэлхийн Гемофилийн Холбооны Ерөнхийлөгч Алайн Вейл-тэй уулзав

Эрүүл мэндийн Дэд сайд Л.Бямбасүрэн Дэлхийн Гемофилийн Холбооны Ерөнхийлөгч Алайн Вейл болон түүнийг дагалдан яваа тус холбооны Бүс хариуцсан менежер Саачи Сатафи нарыг хүлээн авч уулзав. Уулзалтад Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвийн Ерөнхий захирал Н.Эрдэнэбаяр, ЭМЯ-ны холбогдох албан тушаалтнууд болон Үндэсний гемофилийн холбооны төлөөлөл байлцлаа. Уулзалтын эхэнд Ерөнхийлөгч Алайн Вейл өөрийн холбооны зүгээс Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт үзүүлж ирсэн хүмүүнлэгийн туслалцаа, хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагаа, санал санаачилгыг товч танилцуулаад Монгол Улсын хэмжээнд нийт 126 хүн цус бүлэгнэлтийн эмгэг болох гемофили өвчтэй гэж оношлогдон эмчлүүлж байгаа бөгөөд үүний зэрэгцээ 200 гаруй хүн оношлогдоогүй байгаа гэсэн тооцоо байгааг дурьдаж эдгээр хүмүүсийн эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэлтэд шаардлагатай 8-р болон 9-р факторын худалдан авалтыг нэмэгдүүлэхэд Монгол Улсын Засгийн газраас хүчин чармайлт гарган ажиллаж байгааг онцлон хэллээ. Тус холбооноос мөн эдгээр факторуудыг хандивлах, эмч мэргэжилтнүүдийг сургаж дадлагажуулахад хамтран ажиллаж байгаа ба цус бүлэгнэлтийн эмгэгийг эрт илрүүлж, оношлох нь хувь хүмүүст гарах хүндрэл, хөгжлийн бэрхшээл үүсэхээс сэргийлэх өндөр ач холбогдолтой тул эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний шатлал бүрт ялангуяа анхан шатны тусламж үйлчилгээ үзүүлж байгаа эмч мэргэжилтнүүдийн цусны эмгэгийн талаарх мэдлэг, боловсролыг дээшлүүлэх, чадавхийг бэхжүүлэх нь чухал болохыг тэмдэглэн хэлэв. Цусны эмгэгийн бүртгэлийн тогтолцоог байгуулах шаардлагатай бөгөөд үүнийг бий болгоход цаг хугацаа, хөрөнгө санхүү шаарддаг тул Дэлхийн цусны эмгэгийн бүртгэлийн тогтолцоонд нэгдэж, хамтран ажиллах боломжтой болохыг дуулгав. Үүний дараагаар Дэд сайд Л.Бямбасүрэн гемофили өвчнийг анх Монгол Улсад 1960-аад онд эмнэлзүйн шинж тэмдгээр оношилж, бүртгэн эмчилгээг эхэлж байсан ба 1996 оноос цус, цусан бүтээгдэхүүний чанарын хяналтын шинжилгээний хүрээнд лабораторийн шинжилгээг анх удаа нэвтрүүлж, гемофили өвчний А, Б хэлбэр, хүнд хөнгөний зэргийг ялган оношилдог болсныг дурьдлаа. Мөн ЦССҮТ нь 1980 оноос гемофилийн эсрэг сийвэнг, 1984 оноос криопреципитат, 1990 оноос хөлдөөсөн шинэ сийвэнг тус тус үйлдвэрлэн эмчилгээнд хэрэглэж байгаа ба 2000 оны эхээр Дэлхийн Гемофилийн Холбооны тусламжаар цэвэршүүлсэн факторыг эмчилгээнд нэвтрүүлж байгаа нь гемофили эмгэгтэй хүмүүсийн эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэлтэд үнэтэй хувь нэмэр оруулж байгаад талархал илэрхийлэв. Уулзалтын явцад талууд дээрх болон бусад асуудлуудаар дэлгэрэнгүй харилцан ярилцаж, Дэд сайд Л.Бямбасүрэн эрүүл мэндийн салбарт хамтран хэрэгжүүлж байгаа үйл ажиллагаанууд нь хүн амын эрүүл мэндийг сайжруулахад хувь нэмэр оруулж байгааг дахин онцлон тэмдэглэхийн зэрэгцээ цаашид ЭМЯ-ны зүгээс бүхий л талын дэмжлэг туслалцаа үзүүлж ажиллахаа нотолсноор уулзалт өндөрлөв.

ТӨСӨЛД САНАЛ АВЧ БАЙНА